Τα 4 είδη βρεφικής σχέσης με τη μητέρα που καθορίζουν τις επιλογές μας ως ενήλικες

O τρόπος που σχετιζόμαστε με τη μητέρα μας στη βρεφική ηλικία προσδιορίζει το τρόπο που αισθανόμαστε για τον εαυτό μας ή τον τρόπο που σχετιζόμαστε με τους άλλους ως ενήλικες;

Οπως για την επιβίωση σε βιολογικό επίπεδο το παιδί έχει ανάγκη της μητέρας του, αντίστοιχα σε ψυχικό επίπεδο η συναισθηματική του υποστήριξη είναι απαραίτητη.
Πολλοι ειδικοί υποστηρίζουν οτι ένα πρόσωπο, συνήθως η μητέρα λειτουργεί ως στήριγμα, ως σημείο αναφοράς για τη διαμόρφωση της προσωπικής ταυτότητας του παιδιού.

Σύμφωνα με τον Αγγλο ψυχαναλυτή και παιδοψυχίατρο Bowlby σε κάθε άνθρωπο υπάρχει μια ενστικτώδης ανάγκη προσκόλλησης αντίστοιχη με την ανάγκη τροφής και σεχουαλικής ικανποίησης που έχει σα στόχο την εξασφάλιση της επιβίωσης.

Η ανάγκη αυτή είναι πιο εμφανής στο δεσμό του βρέφους με τη μητέρα ή με ενα μητρικό υποκατάστατο.Αρχικά πρόκειται για μια προσαρμοστική αντίδραση εξερεύνησης του περιβάλλοντος και προσέγγισης της μητέρας. Η αντίδραση αυτή, ή «προσκόλληση» εκδηλώνεται με το πιπίλισμα, το άρπαγμα, την ακολουθία, το κλάμα και το χαμόγελο για να παραμείνει η μαμά κοντά στο παιδί. Η «προσκόλληση» κατα τον Bowlby σημαίνει συναίσθημα ασφάλειας και οχι με την έννοια της σχέσης εξάρτησης ή ταύτισης.

Ομως οι πρώιμες εμπειρίες προσκόλλησης επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο το παιδί συνδέεται με τους άλλους, αντιλαμβάνεται τα βασικά προβλήματα που παρουσιάζονται αργότερα.

Συνολικά το είδος της προσκόλλησης στην βρεφική ηλικία καθορίζει το είδος των σχέσεων που επιλέγουμε ως ενήλικες.

Υπάρχουν τέσσερα είδη προσκόλλησης:

1. Δεσμός Ασφάλειας

2. Δεσμός Ανασφάλειας

3. Δεσμός Αμφιθυμίας

4. Δεσμός Ανασφάλειας και Αποδιοργάνωσης

1. Δεσμός Ασφάλειας

Οταν ο γονιός ξέρει πότε να υποστηρίζει το παιδί και πότε να του επιτρέπει να λειτουργεί μόνο του, το παιδί αισθάνεται ασφάλεια. Οταν ο γονιός ειναι εκφραστικός με κατανόηση για τις ανάγκες παιδιού και υποστηρίζει την ανεξαρτοποίηση του, το παιδι μαθαίνει να ζητά και να δέχεται βοήθεια, είναι εξωστρεφή και συνδέεται εύκολα με τα άλλα παιδιά.

Αυτό το παιδί σας ενήλικας πλησιάζει τους ανθρώπους, τους εμπιστεύεται και με την ίδια άνεση εξαρτάται απο τους άλλους και επιτρέπει τους άλλους να εξαρτώνται απο αυτόν. Δεν φοβάται να δώσει και να πάρει. Δε φοβάται να αγαπήσει. Δε φοβάται το κοντά, θα στεναχωρεθεί αν κάποιος τον αφήσει αλλά δε θα γίνει χίλια κομμάτια.

2. Δεσμός Ανασφάλειας

Οταν ο γονιός είναι ψυχρός ή απορριπτικός δημιουργείται δεσμός ανασφάλειας.

Οταν η μάνα ταϊζει, καθαρίζει το παιδί τακτικά και προσεχτικά όμως με ενα τρόπο αγνοεί τα «σήματα» για προσοχή. Και οταν η μητέρα είναι ψυχρή, απόμακρη ή με κριτική διάθεση και έμμεσα επικριτική το παιδί πικραίνεται.

Αυτο το παιδί ως ενήλικας θα αποφεύγει το «πολύ κοντά». Δεν θα εμπιστεύεται εύκολα, ενώ δύσκολα θα επιτρέψει στον εαυτό του να αγαπηθεί. Θα φοβάται την απόρριψη, μια πιθανή εγκατάλειψει. Δύσκολα θα ακουμπήσει στον ώμο του άλλου. Η αυτονομία θα γίνεται πιο σημαντική απο την συντροφικότητα. Ο σύντροφος πιθανόν να παραπονιέται οτι δεν είναι αρκετά κοντά.

3. Δεσμός Αμφιθυμικός

Οταν η μητέρα στις αντιδράσεις της προς το παιδί έχει συχνές εναλλαγές συμπεριφοράς. Πότε είναι ψυχρή, πότε θερμή ,πότε κοντά, πότε απόμακρη τότε το παιδί χάνει την καλή επαφή με την μητέρα. Νιώθει άγχος ή και θυμό μέσα σε μια εξαντλητική ετοιμότητα για ένα πιθανό κίνδυνο. (Συνήθως μη πραγματικό)

Ως ενήλικας, ο άνθρωπος αυτός βρίσκει τους άλλους απρόθυμους να έρθουν τόσο κοντά του όσο θα ήθελε. Συνήθως ανησυχεί οτι ο σύντροφος του δεν τον αγαπάει αληθινά ή θα τον εγκαταλείψει. Δε θέλει να αγαπηθεί αλλα θέλει να απορροφηθεί να γίνει ένα με τον σύντροφο του για να μη νιώθει ανασφάλεια.

Κι αν ακόμη η σχέση καταστροφική ή δισλειτουργική μένουν με την δικαιολογία οτι «ομως με αγαπάει», απο το φόβο της πιθανής μοναξιάς που θα πρέπει να αντιμετωπίσουν.

4. Δεσμός Ανασφάλειας και Αποδιοργάνωσης

Σε αυτή τη περίπτωση ο δεσμός ειναι δυσλειτουργικός. Στην ουσία δεν υπάρχει σχέση. Ως ενήλικες αυτά τα παιδιά παρουσιάζουν ψυχικές δυσλειτουργίες.

Πηγή: babyonline.gr