Τι είναι η ψυχική ανθεκτικότητα και πως μπορεί να αναπτυχθεί στο παιδί

Της Ιωάννας Μπάτζου, Ψυχολόγου Α.Π.Θ. – Νηπιαγωγού Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

O Carl Rogers περιέγραψε την ανθεκτικότητα σαν το εσωτερικό μας κίνητρο για ανάπτυξη.

Η Merriam-Webster ορίζει την ανθεκτικότητα ως “την ικανότητα κάποιου να επανακάμπτει ή να προσαρμόσετε εύκολα στις δυσκολίες ή την αλλαγή”. Ένα ανθεκτικό παιδί σκέφτεται «δεν είμαι τα λάθη μου, μπορώ να προσπαθήσω και πάλι, τα πράγματα θα πάνε καλύτερα, και δεν είμαι ο μόνος».

Προστατευτικοί παράγοντες, καθώς και παράγοντες επικινδυνότητας για την ανθεκτικότητα είναι το γενικότερο κοινωνικό πλαίσιο, το οικογενειακό περιβάλλον και το ταμπεραμέντο του παιδιού.

Σύμφωνα με τον APA, η οικοδόμηση της ανθεκτικότητας – της ικανότητας να προσαρμόζεται ένα παιδί καλά στις αντιξοότητες, στο τραύμα, σε τραγωδίες, απειλές ή ακόμα και σημαντικές πηγές άγχους – μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά μας να διαχειρίζονται το άγχος και τα συναισθήματα αβεβαιότητας. Ένα παιδί δεν γεννιέται ανθεκτικό, αλλά γίνεται. Έτσι, ο APA και το Devereux Center for Resilient Children (DCRC) δίνουν συμβουλές, που μπορούν να ακολουθήσουν οι γονείς, ώστε να διδάξουν δεξιότητες ανθεκτικότητας στα παιδιά:

Διδάξτε στο παιδί σας πώς να κάνουν φίλους, συμπεριλαμβανομένης της ικανότητας της ενσυναίσθησης(empathy).
Μάθετέ του να βασίζεται στις δυνάμεις του.
Διδάξτε του την διαχείριση των συναισθημάτων του και τον αυτοέλεγχο.
Διδάξτε του δεξιότητες επίλυσης προβλημάτων.
Μάθετέ του πώς να παίρνει αποφάσεις.
Διδάξτε το παιδί σας να προσφέρει στους άλλους.
Διατηρήστε μια καθημερινή ρουτίνα.
Διδάξτε στο παιδί σας να φροντίζει τον εαυτό του, αποτελώντας οι ίδιοι θετικό πρότυπο.
Διδάξτε στο παιδί σας να βάζει λογικούς στόχους και στη συνέχεια να προχωρήσει προς αυτούς, κάνοντας ένα βήμα τη φορά. Βοηθήστε το να αναπτύξει μια θετική εικόνα εαυτού.

Διατηρήστε μια θετική στάση ζωής, ώστε να μάθει να είναι αισιόδοξο.

Αναζητήστε ευκαιρίες για να το βοηθήσετε να ανακαλύψει τον εαυτό του και να αποκτήσει αυτεπίγνωση.
Δεχτείτε ότι η αλλαγή είναι μέρος της ζωής.

Πηγή: http://www.apa.org